Kontrakt to‘lashga qiynalyapsizmi? Imtiyozli ta’lim krediti olish bo‘yicha bosqichma-bosqich qo‘llanma

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli farmon va qarorlariga muvofiq, oliy ta’lim muassasalarida to‘lov-kontrakt asosida tahsil olayotgan talabalarni qo‘llab-quvvatlash tizimi tubdan takomillashtirildi. 2024/2025-o‘quv yilidan boshlab joriy etilgan yangi tartiblar talabalarga moliyaviy yuklamani kamaytirish va sifatli ta’lim olish imkoniyatini kengaytirishga xizmat qiladi.

Quyida ta’lim krediti olishning shartlari, tartibi va imtiyozlari haqida batafsil ma’lumot beramiz.

1. Kredit Kimlarga va Qanday Shartlarda Beriladi?

Ta’lim krediti O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan barcha davlat, nodavlat va xorijiy OTMlarning kunduzgi ta’lim shaklida o‘qiydigan talabalari uchun ajratiladi.

• Xotin-qizlar uchun: Ta’lim krediti 0% stavkada (foizsiz) ajratiladi. Kreditning foiz qismi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’limni rivojlantirish jamg‘armasi hisobidan qoplanadi.

• Yigitlar uchun: Kredit Markaziy bankning asosiy stavkasida (hozirda 14%) taqdim etiladi.

2. Kreditni Qaytarish Muddati va Tartibi

Ta’lim krediti uzoq muddatli imtiyozli davrni o‘z ichiga oladi:

• Muddati: Kredit talabaning rasmiy o‘qish muddati tugagandan so‘ng, 7-oydan boshlab 7 yil davomida qaytariladi.

• Misol: Agar talaba 1-kursdan kredit olsa, uning umumiy to‘lov muddati o‘qish davri bilan qo‘shib hisoblaganda 11 yil 7 oygacha yetishi mumkin.

3. Akademik O‘zlashtirishning Ta’siri

Yangi tartibga ko‘ra, talabaning baholari kredit miqdoriga bevosita ta’sir qiladi:

• Birinchi kurs talabalari uchun to‘lov-kontrakt summasi to‘liq miqdorda ajratiladi.

• Yuqori kurs talabalari uchun o‘rtacha o‘zlashtirish ko‘rsatkichi (GPA) "3"dan past bo‘lsa, kredit kontrakt summasining ko‘pi bilan 80 foizi miqdorida ajratiladi.

4. Foiz Stavkalari Barqarorligi

Talabalarni himoya qilish maqsadida kredit stavkalari bo‘yicha quyidagi qoida amal qiladi:

• Agar Markaziy bankning asosiy stavkasi pasaysa, kredit foizi ham mos ravishda pasayadi.

• Agar asosiy stavka ko‘tarilsa, kredit foizi o‘zgarishsiz qoladi (oshirilmaydi).

5. Garov va Sug‘urta Talablari

• Umumiy tartib: Kredit olish uchun kafil yoki garov ta’minoti talab etiladi.

• Ijtimoiy himoya: “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”ga kiritilgan oilalarning farzandlaridan ta’lim krediti uchun garov va kafillik talab etilmaydi.

6. Muhim Cheklovlar va Eslatmalar

• Superkontrakt: Tabaqalashtirilgan to‘lov-kontrakt (superkontrakt) asosida o‘qishga qabul qilinganlarga ta’lim krediti ajratilmaydi.

• Ta’lim shakli: Kredit faqat kunduzgi ta’lim shakli uchun beriladi (sirtqi va kechki ta’lim uchun joriy etilmagan).

7. Arizalarni Topshirish

Kredit olish jarayoni to‘liq raqamlashtirilgan. Talabalar arizalarini quyidagi platformalar orqali yuborishlari mumkin:

1. talim-krediti.mf.uz — Iqtisodiyot va moliya vazirligining maxsus portali.

2. my.gov.uz — Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali.

Muhim: Ta’lim krediti bo‘yicha eng so‘nggi rasmiy yangiliklar va o‘zgarishlarni Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining rasmiy manbalari hamda @OTM_Minbari sahifasi orqali kuzatib borishingiz mumkin.