2026-yil 1-martdan O‘zbekiston ta’lim tizimi va ijtimoiy sohada nimalar o‘zgaradi?

Bugun, 2026-yil 1-martdan boshlab O‘zbekiston qonunchiligida ta’lim, yoshlar tadbirkorligi va arxiv ishi sohasiga oid bir qator muhim o‘zgarishlar kuchga kirdi. Quyida asosiy yangiliklar bilan batafsil tanishishingiz mumkin.

1. Yurisprudensiya yo‘nalishida imtiyozlar tartibga solindi

Prezidentning 2025-yil 26-noyabrdagi Farmoniga muvofiq, yuridik ta’lim yo‘nalishiga qabul qilish tizimida o‘zgarishlar yuz berdi:

• Ayrim imtiyozlar bekor qilindi: Endilikda "Yurisprudensiya" yo‘nalishiga o‘qishga kirishda soha bilan bevosita bog‘liq bo‘lmagan imtiyozlar (boshqa yo‘nalishlar uchun nazarda tutilgan ayrim imtiyoz turlari) tatbiq etilmaydi.

• Kimlar uchun imtiyozlar saqlanadi? Qurolli Kuchlar harbiylari, IIO xodimlari, fan olimpiadalari g‘oliblari va ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslar uchun belgilangan imtiyozlar o‘z kuchida qoladi.

• Litsey bitiruvchilari uchun keng imkoniyat: TDYU huzuridagi akademik litseylarning yuqori natijali bitiruvchilari endi nafaqat TDYUga, balki respublikadagi barcha yuridik OTMlarga test sinovlarisiz, suhbat asosida (to‘lov-kontrakt asosida) qabul qilinish huquqiga ega bo‘ldilar.

2. Chet el fuqarolari uchun o‘zbek tili imtihonlari

Hukumat qarori bilan chet elliklar uchun o‘zbek tilini bilish darajasini aniqlash tizimi yo‘lga qo‘yildi.

• 2026-yil 1-martdan: CEFR mezonlari asosida A1, A2 va B1 darajalari uchun imtihonlar boshlanadi.

• Istiqbolda: Oradan bir yil o‘tib, ya’ni 2027-yil martidan yuqori darajalar (B2, C1, C2) uchun ham imtihonlar joriy etiladi.

3. Arxiv ma’lumotnomalarini olish muddati qisqardi

Byurokratiyani kamaytirish va raqamlashtirishni jadallashtirish maqsadida:

• OTM yoki professional ta’lim muassasalarida o‘qiganlikni tasdiqlovchi arxiv ma’lumotnomasini berish muddati 5 ish kunidan 2 ish kuniga tushirildi. Bu fuqarolar uchun vaqtni sezilarli darajada tejash imkonini beradi.

4. Yosh tadbirkorlar uchun davlat ko‘magi

Prezident Shavkat Mirziyoyevning yoshlar bilan muloqotida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlash maqsadida:

• Yangi ish boshlayotgan yosh tadbirkorlarning elektr energiyasi, tabiiy gaz va boshqa infratuzilmalarga ulanish xarajatlari Yoshlar tadbirkorligi jamg‘armasi hisobidan qoplab beriladi.

5. Sun’iy intellekt va "Buyuk temuriylar" targ‘iboti

• Texnologiyalar: Bugundan boshlab davlat idoralari o‘rtasida “Sun’iy intellekt bo‘yicha eng yaxshi loyiha” tanlovi rasman start oladi.

• Ma’naviyat: Amir Temur tavalludining 690 yilligi munosabati bilan xalqaro maydonda "Buyuk temuriylar" atamasini ilmiy iste’molga kiritish bo‘yicha media-tadbirlar va konferensiyalar boshlanadi.

Eslatma: Mazkur o‘zgarishlar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmon va qarorlari asosida qonuniy kuchga kirdi.