Maxsus sirtqi ta’limga kimlar qabul qilinadi? Asosiy talablar va tartib
Maxsus sirtqi ta’lim shakli — bu amaliy ish tajribasiga ega bo‘lgan mutaxassislar uchun ish faoliyatini to‘xtatmagan holda oliy ma’lumot olish imkoniyatini beruvchi davlat tomonidan belgilangan ta’lim yo‘nalishidir. Ushbu ta’lim shakliga qabul qilish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizomning 6-bandi asosida tartibga solinadi.
Nomzodlarga qo‘yiladigan asosiy talablar
Maxsus sirtqi ta’limga hujjat topshiruvchi talabgorlar quyidagi mezonlarga to‘liq javob berishlari shart:
1. Ma’lumot darajasi va yo‘nalish mosligi Nomzod o‘rta maxsus yoki kasb-hunar ta’limi diplomiga ega bo‘lishi lozim. Bunda eng muhim shart — tanlangan oliy ta’lim yo‘nalishi talabgor bitirgan o‘rta maxsus ta’lim mutaxassisligiga mutlaqo mos kelishi talab etiladi. Boshqa ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha hujjat topshirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
2. Mehnat stajiga oid talablar Nomzod tanlagan mutaxassisligi bo‘yicha kamida 3 yillik amaliy ish stajiga ega bo‘lishi zarur. Pedagogik yo‘nalishlar bo‘yicha oliy ma’lumot olishni istagan shaxslardan ham kamida 3 yillik pedagogik ish faoliyati talab qilinadi. Ish staji mehnat daftarchasidagi qaydlar yoki elektron mehnat reyestri asosida tasdiqlanishi lozim.
3. Idoraviy tavsiyanomaga ega bo‘lish Maxsus sirtqi ta’limga faqat tegishli vazirliklar, idoralar va yirik xo‘jalik birlashmalari tomonidan berilgan tavsiyanomalar asosida qabul qilinadi. Ushbu hujjat nomzodning hozirgi kundagi faoliyati va sohadagi salohiyatini rasmiy ravishda kafolatlaydi.
Qabul qilish va saralash bosqichlari
Hujjatlar belgilangan talablarga muvofiq deb topilgandan so‘ng, nomzodlar quyidagi bosqichlardan o‘tadilar:
-
Saralash imtihonlari: Talabgorlar bilim darajasini aniqlash maqsadida Davlat test markazi tomonidan o‘tkaziladigan test sinovlarida yoki oliy ta’lim muassasasi tomonidan tashkil etiladigan ijodiy imtihonlarda ishtirok etadilar.
-
Tanlov natijalari: Qabul ko‘rsatkichlari (kvotalar) cheklanganligi sababli, imtihon natijalariga ko‘ra eng yuqori ball to‘plagan mutaxassislar talabalar safiga qabul qilinadi.
Ta’lim shaklining ahamiyati
Ushbu tizimning asosiy maqsadi — sohada ko‘p yillardan buyon faoliyat yuritayotgan, biroq oliy ma’lumotga ega bo‘lmagan kadrlarning malakasini oshirishdir. Maxsus sirtqi ta’limni tamomlash mutaxassisga kelgusida o‘z sohasida yuqori malakali kadr sifatida karyera o‘sishiga va rahbarlik lavozimlarini egallashiga huquqiy asos yaratadi.