Oliy ta’limda ekologik islohot: Bakalavriat va magistraturada 10 ta yangi “yashil” yo‘nalish tashkil etiladi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 23-mart kuni ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan strategik umummilliy loyihalar taqdimoti bilan tanishdi. Tashabbuslar atmosfera havosi sifatini yaxshilash, yashil maydonlarni kengaytirish va cho‘llanishga qarshi kurashishning ilmiy asoslarini mustahkamlashga qaratilgan.

“Ekomadaniyat” loyihasi va kadrlar tayyorlashning yangi tizimi

Sohadagi kadrlar tanqisligini bartaraf etish va aholining ekologik madaniyatini yuksaltirish maqsadida “Ekomadaniyat” umummilliy loyihasi ishga tushiriladi. Mazkur yo‘nalishda quyidagi islohotlar ko‘zda tutilgan:

• “Yashil texnikumlar” tarmog‘i: 2026/2027-o‘quv yilidan boshlab respublikaning 14 ta hududida maxsus texnikumlar tashkil etiladi. Ular “Green University” (Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universiteti) bilan akademik hamkorlik qiladi.

• Talabalar kvotasi: 2028-2029-o‘quv yiliga kelib, soha mutaxassislari sonini 10 ming nafarga yetkazish rejalashtirilgan.

• Yangi ta’lim yo‘nalishlari: Bakalavriat va magistraturada yashil iqtisodiyot, iqlim o‘zgarishi, barqaror shaharsozlik va cho‘llanishga qarshi kurashish kabi zamonaviy yo‘nalishlar ochiladi. Ta’lim jarayoniga nazariya va amaliyot uyg‘unligini ta’minlovchi dual tizim joriy etiladi.

Cho‘llanishga qarshi kurashish bo‘yicha mintaqaviy ilmiy xab

O‘zbekiston hududining 70 foizi qurg‘oqchil zonalardan iborat bo‘lib, yer degradatsiyasi iqtisodiyotga har yili qariyb 830 million dollar zarar keltirmoqda. Ushbu muammoni ilmiy asosda hal qilish uchun “Green University” huzurida Mintaqaviy qo‘shma ilmiy-tadqiqot markazi tashkil etiladi.

Markazning asosiy vazifalari va imkoniyatlari:

1. Raqamli monitoring: Sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari, GIS va masofadan zondlash texnologiyalari yordamida yerlar holatini nazorat qilish.

2. Laboratoriya majmuasi: 15 ta ixtisoslashgan laboratoriya faoliyati yo‘lga qo‘yiladi.

3. Genetik bank: Qurg‘oqchilikka chidamli o‘simliklarning genofondini shakllantirish.

4. Ekologik tiklanish: Orolbo‘yi va qurg‘oqchil hududlarda yashil qoplamalarni kengaytirish hamda cho‘l iqtisodiyoti modellarini joriy etish.

Strategik kutilmalar

Amalga oshirilayotgan ushbu chora-tadbirlar nafaqat ekologik xavfsizlikni ta’minlash, balki iqlim texnologiyalarini amaliyotga joriy etish orqali mamlakatning barqaror iqtisodiy o‘sishiga xizmat qiladi. Yangi tizim cho‘llanishni prognoz qilish va xaritalash bo‘yicha Markaziy Osiyodagi yetakchi ilmiy markazga aylanadi.