Sun’iy intellekt Yevropa universitetlari va texnik kasblar kelajagini o‘zgartirmoqda

Sun’iy intellekt (AI) nafaqat texnologik yangilik, balki global ta’lim tizimini tubdan qayta qurishga majbur qilayotgan kuchga aylandi. Yevropaning yetakchi universitetlari bugun klassik o‘qitish usullari va zamonaviy mehnat bozori talablari o‘rtasidagi muvozanatni topishga intilmoqda.

Gretsiyada bo‘lib o‘tgan "Future Skills Sphere" (Kelajak ko‘nikmalari) xalqaro konferensiyasida ekspertlar oliy ta’limning kelajagi va AI ta’siri borasida muhim xulosalarni o‘rtaga tashladilar.

Ta’lim tizimidagi "tarixiy burilish"

Oksford universitetining "Ta’limda sun’iy intellekt observatoriyasi" rahbari Sara Ratner fikricha, oliy ta’lim tizimi uzoq vaqtdan beri kutib turgan islohotlarni aynan sun’iy intellekt tezlashtirdi.

"AI barcha muammolarning yechimi emas, ammo u bizni talabalarni qabul qilishdan tortib, o‘qitish usullarigacha bo‘lgan muhim masalalarni jiddiy ko‘rib chiqishga undadi," — deydi Ratner.

Fundamental bilimlar — AI’dan ustunmi?

Texnologiyalar rivojlansa-da, universitetlarning o‘rni pasaygani yo‘q. Innsbruk universiteti tadqiqotchisi Stefanos Tirosning ta’kidlashicha, sun’iy intellektdan samarali foydalanish uchun fundamental nazariy bazaga ega bo‘lish shart.

• To‘g‘ri savol bera olish: AI bergan javobni tahlil qilish va tushunish uchun chuqur bilim zarur.

• Xavf: Fundamental bilimlarsiz AI vositalariga tayanib qolish nafaqat bilimning sayozlashuviga, balki mehnat unumdorligining pasayishiga olib kelishi mumkin.

Kampuslar yo‘qoladimi yoki o‘zgaradimi?

Masofaviy ta’lim kengayib borayotgan bir paytda, katta kampuslarni saqlab qolish masalasi qizg‘in muhokama qilinmoqda. Biroq, Pirey universiteti mutaxassisi Dimitris Sampsonning fikri qat’iy: kampus — bu shunchaki bino emas.

Kampusning asosiy vazifalari:

• Insoniy munosabatlarni shakllantirish;

• Jamoaviy ijodkorlik va hamkorlik;

• Qadriyatlar va bilimlar almashinuvi.

Texnik kasblar: "Qora ish"dan yuqori texnologiyagacha

Bugungi kunda Yevropa mehnat bozorida sanoat, logistika va qurilish sohalarida texnik mutaxassislarga talab keskin ortgan. Evgenidis jamg‘armasi vakili Spiros Trumbetas bu sohadagi o‘zgarishlarni shunday izohlaydi:

"Zamonaviy omborchi endi shunchaki yuk tashuvchi emas. U sun’iy intellekt asosidagi boshqaruv dasturlarini bilishi kerak. Bu — kasblar transformatsiyasining yaqqol namunasi."

Hozirda Belgiya kabi mamlakatlarda malakali elektr ustasi yoki santexniklarning daromadi oliy ma’lumotli shifokorlar daromadiga yaqinlashib qolgani, texnik kasblarning nufuzi qayta tiklanayotganidan dalolat beradi.

Xulosa

Sun’iy intellekt — ta’lim uchun tahdid emas, balki rivojlanish uchun katalizator. Universitetlar endilikda nafaqat ma’lumot beruvchi maskan, balki talabalarni raqamli kelajakka tayyorlaydigan, fundamental bilim va texnologik ko‘nikmalarni uyg‘unlashtira oladigan platformaga aylanishi zarur.

Manba: Euronews va "Future Skills Sphere" xalqaro konferensiyasi materiallari asosida tayyorlandi.