Avtobuslarda yo‘l haqi to‘lamaganlarning 70 foizini talabalar tashkil etdi

Toshkent jamoat transportida yo‘l haqi to‘lamasdan harakatlanish holatlari keskin ko‘paydi. “Toshshahartransxizmat” AJ tomonidan o‘tkazilgan matbuot anjumanida ma’lum qilinishicha, joriy yilning dastlabki to‘rt oyida 50 mingdan ortiq fuqaro chiptasiz yurgani uchun jarimaga tortilgan.

Eng achinarlisi, qoidabuzarlarning mutlaq ko‘pchiligi yoshlar va talabalardir. Vaziyatni nazoratga olish uchun endilikda avtobuslarda jahon tajribasida kam uchraydigan milliy Sun’iy intellekt (AI) modeli joriy etilishi kutilmoqda.

Qoidabuzarlar soni 2 barobardan ziyodga ko‘paydi

“Yo‘lovchi tashishni monitoring va nazorat qilish” Davlat muassasasi rahbari Muhammadjon Qahorovning so‘zlariga ko‘ra, poytaxtda chiptasiz yurish ko‘rsatkichlari o‘tgan yilga nisbatan keskin o‘sgan:

• 2025-yil davomida: 22 500 nafar chiptasiz yo‘lovchi aniqlangan.

• 2026-yilning bor-yo‘g‘i 4 oyida: Bu ko‘rsatkich 50 000 tadan oshib ketgan.

Hozirda 57 nafardan iborat nazoratchilar guruhi Toshkent bo‘ylab avtobus va bekatlarda har kuni reydlar o‘tkazmoqda. Biroq yo‘lovchilar oqimining kattaligi sababli to‘liq nazoratni o‘rnatish qiyin kechyapti.

“Chiptasizlar” reytingida kimlar yetakchi?

Olib borilgan tahlillar poytaxt jamoat transportidagi yo‘l haqi to‘lash madaniyati bo‘yicha jiddiy muammolarni yuzaga chiqardi:

• Avtobusda pul to‘lamaydiganlarning 90 foizdan ortig‘ini 16 dan 30 yoshgacha bo‘lgan fuqarolar tashkil etadi.

• Ularning 70 foizi esa oliy ta’lim muassasalari talabalari ekani ma’lum bo‘ldi.

Profilaktika boshlandi: Mazkur holat yuzasidan Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga rasmiy xat kiritilgan. May oyidan boshlab barcha oliygohlarda talabalar o‘rtasida tushuntirish va profilaktika ishlari olib borilmoqda.

Noyob yechim: O‘zbekiston o‘zining Sun’iy intellekt modelini yaratadi

Vaziyatga zamonaviy raqamli yechim topish maqsadida Transport vazirligi huzuridagi Raqamli transport markazi tomonidan yangi loyiha ishlab chiqildi. Avtobuslardagi tartibni endi sun’iy intellekt nazorat qiladi.

“Toshshahartransxizmat” AJ Boshqaruv raisining maslahatchisi Shohruz Xodjiyevning ta’kidlashicha, ushbu tizim butunlay yangi texnologiya hisoblanadi:

"Aynan sun’iy intellekt orqali yo‘l haqini to‘lamagan odamlarni identifikatsiya qilish masalasi jahon tajribasida hali biz tayyor holda olib joriy qila oladigan darajada rivojlanmagan. Shu sababli uch-to‘rt oy davomida mutaxassislarimiz bilan o‘zimizning shaxsiy modelimizni ishlab chiqishga to‘g‘ri keldi."

Yaqin oylarda sinovdan o‘tkazilishi kutilayotgan ushbu tizim yo‘lovchilar oqimini skanerlash va to‘lov qilmaganlarni avtomatik aniqlash imkonini beradi. Bu esa chiptasiz yurish holatlarini minimallashtirish va jamoat transporti daromadlarini shaffoflashtirishda muhim qadam bo‘ladi.